THẾ GIỚI

'Cuộc chiến' gian nan

QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN   08/12/2018 • 22:22

Mới đây, trên BBC xuất hiện câu chuyện về ông trùm 'tin giả' Christopher Blair, 46 tuổi. Blair được xem là một trong những người tạo ra tin tức giả mạo khét tiếng nhất trên các trang mạng xã hội. Có biệt tài viết những câu chuyện bịa đặt với nội dung như thật, Blair tạo ra những cơn sóng dư luận trên mạng xã hội và thu tiền nhờ vào quảng cáo.

Ông trùm “tin giả”

Một sáng như mọi ngày, Blair nhấp ngụm cà phê, mắt nhìn chăm chú vào một trong 3 màn hình máy tính để trước mặt. Ngôi nhà đồng thời là nơi làm việc của gã chỉ cách trung tâm thành phố Portland, bang Maine của Mỹ khoảng 45 phút chạy xe. Blair thường bắt đầu “công việc” hằng ngày bằng cách đăng nhập vào một trong vô vàn các trang web của mình, chọn chủ đề để “xào nấu” tin giả. Chủ đề có thể là các chính trị gia, chính sách hay các vấn đề gây tranh cãi, như: Kiểm soát súng, nữ quyền, cảnh sát hành hung người dân... miễn sao thu hút được sự chú ý.

Sau chủ đề sẽ là tình tiết. Blair suy nghĩ đến các khả năng: Một câu chuyện gây tranh cãi, một vụ phạm tội, một điều luật mới hoặc cải cách hiến pháp. Việc “vẽ lại” Hiến pháp Mỹ đặc biệt thú vị. Gã từng tung ra hơn 30 tin tức giả cho chủ đề này, trong khi thực tế chỉ có 27 điểm sửa đổi trong Hiến pháp Mỹ. Sau khi suy nghĩ thấu đáo và chọn được chủ đề lẫn nội dung, Blair bắt đầu soạn thảo những tin tức giả-công việc mà gã đã quá quen thuộc hằng ngày. Không cần dữ liệu thực tế hoặc bất kỳ nghiên cứu, ghi chép nào, các con chữ vẫn cứ tuôn ra ào ạt. Chẳng mất quá lâu, gã cho ra đời một cái tin chỉ khoảng 200 chữ nhưng luôn chứa đựng những tình tiết “giật gân”. Cuối cùng, chỉ bằng một phím bấm, những thông tin thất thiệt từ gã sẽ tiếp cận hàng triệu người thông qua internet. Giờ “ông trùm” Blair chỉ việc ngồi xem lượt yêu thích (like) và chia sẻ (share) mà gã có được.

Christopher Blair chế các tin giả chỉ với một chiếc máy tính. Ảnh: BBC.

Biệt tài

Thực tế, Blair khá có duyên với nghề “xào nấu” các tin tức thất thiệt. Gã lớn lên tại Lowell (Massachusetts) và có cha dượng từng là ứng viên Thượng viện của đảng Dân chủ ở tiểu bang này. Blair từng làm công nhân xây dựng trong hơn 20 năm-công việc đã vắt kiệt sức lực của gã. Đến cuối thập niên 2000, suy thoái kinh tế ập đến khiến Blair phải tìm nguồn thu nhập khác và gã đã chọn viết blog chính trị. 

TIN TÀI TRỢ

Blair thích viết và tự thấy mình có năng khiếu biến những câu chuyện trở nên thật sống động. Gã lập một trang blog, trang đầu tiên trong sự nghiệp viết lách của gã. Gã viết và cảm thấy thật tự do vì được nói những gì mình muốn, ví như tha hồ tranh luận về các chính sách của chính phủ. Nhưng dù vui vẻ bao nhiêu thì gã cũng sớm nhận ra một sự thật, đó là blog không trả tiền cho gã. Và vì thế, gã đã thử một cách khác. Gã bắt đầu chế ra những câu chuyện nghe có vẻ giống như những tin tức thực sự bằng trí tượng tưởng của mình. Khi nhìn hàng trăm, hàng nghìn lượt like và share bài đăng của mình, Blair cảm thấy tài năng của bản thân đã được thừa nhận. Nhiều người quan tâm đến tin tức giả hơn các tranh luận mà Blair từng đăng tải, thậm chí hơn cả những câu chuyện thật.

Nhờ nghề viết tin giả, Blair kiếm được tiền thông qua các quảng cáo. Đến năm 2014, Blair bỏ hẳn việc xây dựng để tập trung cho viết lách. Blair thường sử dụng các tên giả, như Busta Troll hay Flagg Eagleton. Gã thấy sung sướng khi người ta tin những lời bịa đặt của gã là sự thật rồi chia sẻ câu chuyện ấy như thể nó đến từ một trang tin uy tín.

Thành công từ những mẩu tin giả khiến Blair quyết định lập một trang facebook mang tên 'America's Last Line of Defense' (tạm dịch: Tuyến phòng thủ cuối cùng của Mỹ), chuyên đăng tải những tin tức giả dành cho đối tượng là những người ủng hộ đảng Cộng hòa và Tổng thống Donald Trump. Bản thân Blair cũng thừa nhận rằng những tiêu đề gã viết mang đậm chất phân biệt chủng tộc và không phân biệt phải trái, đúng sai. Thế nhưng chúng lại lan truyền nhanh chóng như một loại virus. Người ta nhìn tiêu đề 'giật gân' rồi bấm vào đọc và tiền cứ thế chảy vào túi Blair.

Tin giả, hệ lụy thật

Trong suốt chiến dịch tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2016, các nhà báo đã bắt đầu chú ý tới sự xuất hiện đột ngột của những câu chuyện bịa đặt lan nhanh như virus trên facebook. Khi phân tích các bài viết về bầu cử trong 3 tháng cuối cùng, BuzzFeed kết luận các trang tin giả tạo ra nhiều tương tác trên facebook hơn cả 19 hãng tin lớn gộp lại. Một trùm tin giả tự hào chia sẻ với BBC: “Người Mỹ yêu thích các tin tức của chúng tôi và chúng tôi kiếm tiền từ đó. Ai quan tâm đó là tin giả hay tin thật?”.

Thế nhưng cũng có không ít câu chuyện thực tế xảy ra chứng minh tin giả để lại hệ lụy thật. Ví như hồi tháng 12-2016, một người đàn ông sống tại Bắc Carolina tên là Edgar Maddison Welch đã xách khẩu súng trường AR-15 tới nhà hàng pizza Comet Ping Pong, phía bắc thủ đô Washington, bắn 3 phát vào đây chỉ vì tin vào những thông tin thất thiệt rằng ứng viên Tổng thống Mỹ Hillary Clinton đã điều hành một đường dây mại dâm trẻ em tại nhà hàng pizza này.

Thời gian qua, các hãng công nghệ Mỹ dành hàng triệu USD, hàng chục nghìn nhân viên cùng những công nghệ tốt nhất của họ trong cuộc chiến chống tin tức giả, tuyên truyền sai lệch và gây hận thù, vốn đang tăng chóng mặt trên các nền tảng số. Nhưng với tốc độ lan nhanh như virus, tin giả tiếp tục là một vấn nạn khó có thể kiểm soát, đặc biệt trong bối cảnh thế giới hiện có hơn một nửa dân số đang sử dụng internet. Cuộc chiến chống tin giả được dự báo sẽ còn nhiều gian nan.

Theo HÀ LAN/Quân đội Nhân dân

Viettel khuyến mại đặc biệt: Khách hàng được Đọc báo, Xem video tẹt ga, MIỄN CƯỚC 3G/4G từ 12h-13h hàng ngày khi truy cập Netnews.vn. Chi tiết xem ngay TẠI ĐÂY để hưởng ưu đãi.

Thích

Tags: cuộc chiến | tin giả | Câu chuyện | bắt đầu | Thực tế | tin tức giả | tin tức | hiến pháp | cuối cùng | Christopher Blair

MỚI NHẤT

goto top