GIẢI TRÍ

Cuộc đời cố nhạc sĩ Phó Đức Phương và chuyện nhận xét thẳng thắn về Thanh Lam, Mỹ Linh

PHÁP LUẬT & BẠN ĐỌC   20/09/2020 • 12:29

Nhạc của Phó Đức Phương được xem như một thước đo năng lực, đẳng cấp của ca sĩ, thường được các thí sinh sử dụng để đi thi hát.

Mới đây, thông tin nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời ở tuổi 76 đã khiến công chúng vô cùng bàng hoàng và thương tiếc. Ông là một trong những cây đại thụ của nền âm nhạc Việt Nam, với nhiều cống hiến to lớn.

Đặc biệt là chuyện ông dành 18 năm 'vác tù và hàng tổng' xây dựng, bảo vệ và đòi tiền tác quyền cho các ca sĩ, nhạc sĩ.

Chàng sinh viên mê nhạc, bỏ trường Sư phạm, đi làm nông để theo đuổi đam mê

Nhạc sĩ Phó Đức Phương sinh năm 1944 tại Văn Giang, Hưng Yên. Ông là cháu của chí sĩ yêu nước Phó Đức Chính, một nhà cách mạng lớn hồi đầu thế kỉ XX, từng hi sinh vì sự nghiệp cứu nước.

Được nuôi dưỡng trong gia đình giàu truyền thống cách mạng, thừa hưởng khí phách của chí sĩ Phó Đức Chính, lại lớn lên trong không khí hừng hực những ngày đầu sau Cách mạng tháng Tám, nhạc sĩ Phó Đức Phương sớm hình thành trong mình lòng yêu quê hương, đất nước.

Không những vậy, ông còn đam mê tìm hiểu thi ca, văn học, văn hóa, lịch sử đất nước. Chính điều này đã ảnh hưởng mạnh mẽ tới phong cách sáng tác của ông.

Thuở ban đầu, nhạc sĩ Phó Đức Phương thi đỗ và học tại khoa Toán Lý của trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Trong thời gian này, ông kết bạn với nhạc sĩ Dương Thụ (sinh viên khoa Văn). Cả hai thường xuyên trao đổi âm nhạc với nhau để nuôi dưỡng tình yêu nghệ thuật.

'Chúng tôi vốn đã chơi với nhau từ trước, khá lâu rồi, quen nhau vì yêu thích âm nhạc. Tôi và anh Phó Đức Phương quen nhau đầu tiên. Chúng tôi học cùng trường Sư phạm, anh ấy khoa Toán, còn tôi khoa Văn.

Anh ấy rất giỏi trong việc nhìn đoán sự vật, nên vào nhạc viện sớm nhất trong bọn. Tôi và anh Phương ngày đó thường ngồi hát cho nhau nghe, rồi trao đổi thi từ' – nhạc sĩ Dương Thụ chia sẻ.

Tuy nhiên, vì đam mê âm nhạc quá lớn nên nhạc sĩ Phó Đức Phương quyết định bỏ dở Sư phạm vào năm 1965 để thi vào Nhạc viện. Ông nhớ lại:

'Rắc rối là tôi học Sư phạm Toán Lý. Cuối năm thứ hai, tôi thấy mình phải chết bên phím đàn. Tôi với Dương Thụ bàn nhau thế. Hai thằng cùng khóa, Dương Thụ học văn. Tôi nộp đơn xin thôi với mục đích sang Nhạc viện.

Nhưng thời đó làm gì có ai được quyền như thế. Người ta đánh cho bỏ xừ. Mình chỉ vin vào chỗ không có học bổng, hoàn cảnh gia đình khó khăn quá nên xin nhà trường cho thôi để đi lao động kiếm sống'.

Vì một số luật lệ hà khắc thời bấy giờ, nhạc sĩ Phó Đức Phương sau khi bỏ ngang Sư phạm đã phải đi làm nông trường viên thuộc nông trường Cửu Long (Hòa Bình).

Tại nông trường, nhạc sĩ Phó Đức Phương lao động hăng say và tìm được một nguồn cảm hứng sáng tác đầy mới mẻ cho mình, lấy chất liệu từ đồng ruộng, thiên nhiên, núi non đất nước và tinh thần làm việc của con người.

Chính vì thế, đa số các sáng tác của ông đều mang âm hưởng hào hùng, hứng khởi, hừng hực khí thế, hoặc tràn đầy yêu thương, say đắm, chứ không bi lụy, sầu não, yếu đuối.

Sau đó, nhạc sĩ Phó Đức Phương về lại Hà Nội, thi đỗ vào Nhạc viện với số điểm khá cao. Ca khúc Những cô gái quan họ ra đời trong lúc ông chờ đợi bước vào những giờ học đầu tiên.

Với âm hưởng tươi mát, trữ tình, đậm nét dân ca Bắc Bộ, ca khúc này đã thổi làn gió mới vào giai đoạn chống Mỹ cứu nước, đem lại tên tuổi bước đầu cho nhạc sĩ Phó Đức Phương.

Vị nhạc sĩ nghiêm khắc với những giai điệu đầy học thuật, thách thức nhiều ca sĩ

Nhạc sĩ Phó Đức Phương được xem là một trong những cây đại thụ, con chim đầu đàn của nền âm nhạc Việt Nam thời kì đổi mới.

Ông sở hữu một sự nghiệp đồ sộ, với hàng trăm ca khúc. Trong đó, rất nhiều ca khúc trở thành bất hủ, được nhiều thế hệ khán giả yêu mến và ca sĩ chọn hát.

Điểm nổi bật nhất trong phong cách sáng tác của nhạc sĩ Phó Đức Phương là sử dụng nhiều chất liệu văn hóa dân gian, truyền thống dân tộc, đặc biệt là văn hóa vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Chất liệu này được thể hiện đậm nét qua ca từ, nội dung, hình ảnh, ý tượng và cả giai điệu, hòa âm, phối khí. Nhạc sĩ luôn muốn gắn âm nhạc của mình với văn hóa truyền thống, lịch sử dân tộc và đời sống sinh hoạt của người dân Việt Nam.

Ca sĩ Tùng Dương từng nói:

'Chúng ta cũng chỉ có một Phó Đức Phương nặng tình với quê hương, nhạc dân gian. Ông đi rất nhiều nơi, nhưng cuối cùng lại trở về 'ăn bánh đa, bánh đúc', kêu gọi mọi người quay lại với đất mẹ, bản quán'.

TIN TÀI TRỢ

Để làm được điều này, bản thân ông phải là người rất am hiểu và chịu khó nghiên cứu, tìm tòi về văn hóa dân tộc, rồi đưa vào âm nhạc một cách đầy khéo léo, tinh tế qua đôi tai tài hoa của mình.

Có thể kể đến một số tác phẩm tiêu biểu như: Những cô gái quan họ, Hồ trên núi, Không thể và có thể, Một thoáng Tây hồ, Huyền thoại hồ núi Cốc, Về quê, Vũ khúc con cò…

Một điểm ấn tượng khác, tạo nên nét khác biệt trong âm nhạc của Phó Đức Phương là kiến tạo nhiều giai điệu lắt léo, phức tạp, đòi hỏi ca sĩ phải có giọng hát nội lực, kĩ thuật tốt và cách xử lí cao cấp mới hát được.

Bởi vậy, nhạc của Phó Đức Phương được xem như một thước đo năng lực, đẳng cấp của ca sĩ, thường được các thí sinh sử dụng để đi thi hát. Trên thực tế, phải là những nghệ sĩ hàng đầu như Thanh Lam, Mỹ Linh, Hà Trần, Tùng Dương, Ngọc Hạ… mới đủ năng lực thể hiện ca khúc của ông, nhưng cũng chưa thể trọn vẹn.

Bản thân nhạc sĩ Phó Đức Phương cũng là người vô cùng khó tính, nghiêm khắc. Ông từng nhận định đầy nghiêm khắc về những diva, divo hàng đầu Việt Nam khi hát nhạc của mình:

'Thanh Lam hát Một thoáng hồ Tây, Không thể và có thể. Mặc dù tôi bị đau lòng vì một tình tiết quan trọng mình rất đắc ý thì Thanh Lam lại bỏ qua vì nó quá khó. Nhưng Thanh Lam có sức áp đảo nên hát không cần đúng nhạc của tôi, công chúng đã đủ chết rồi.

Mỹ Linh hát Trên đỉnh Phù Vân tuyệt vời nhưng tôi cũng ấm ức vì đoạn đầu câu quan trọng Mỹ Linh lại bỏ đi, tự thay vào mấy cái luyến láy theo kiểu ca trù. Bài đó tôi không định chứng tỏ nó là ca trù hay gì cả, chỉ biết nó là thế.

Tùng Dương cũng uổng phí một số tình tiết không làm đến tận cùng khi tự thu Bên dòng sông Cái. Tác phẩm của người cẩn thận như tôi, chỉ cần chuẩn chỉ đáng coi là thành công chứ. Đôi khi chỉ một chi tiết làm khán giả ngơ ngẩn, thuyết phục.

Tôi theo đường lối 'chi tiết là vàng'. Không giống Nguyễn Cường cứ để ca sĩ muốn hát thế nào cũng được'.

Ngoài sáng tác riêng, nhạc sĩ Phó Đức Phương còn viết nhạc cho hàng chục bộ phim: Những đứa con, Trăng rằm, Lưu lạc, Giông tố... và cả cho nhiều vở sân khấu như: Hồn Trương Ba da hàng thịt, Nguồn sáng trong đời. Tôi và chúng ta, Nghêu sò ốc hến, Thầy khoá làng tôi, Rừng trúc...

Năm 2001, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật cho các tác phẩm: Những cô gái quan họ, Hồ trên núi, Một thoáng Tây Hồ, Nha Trang thu, Trên đỉnh Phù Vân.

Tâm huyết lớn với nền âm nhạc Việt Nam

Không chỉ tài hoa, sở hữu nhiều ca khúc bất hủ, nhạc sĩ Phó Đức Phương còn là người rất tâm huyết với nền âm nhạc Việt Nam. Ông đã phải tốn nhiều công sức để lập nên Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam vào năm 2002, cùng 200 nhạc sĩ khác và đảm nhiệm cương vị giám đốc trong suốt 16 năm.

'Tôi không kịp nghĩ đến chuyện hi sinh sự nghiệp sáng tác. Nhưng khi làm đương nhiên phải bỏ luôn sáng tác vì làm cái gì làm chết thôi, hăm hở giống như sáng tác. Cả đêm nghĩ ngợi.

Thí dụ, lấy kiến nghị lên gặp ông này ông kia, phải tính toán. Khi Trung tâm bước sang năm thứ hai, công việc chưa nhiều, tôi còn làm được tổng đạo diễn Paragames. Còn tất tật những lời mời sau đó đều xin lỗi và cảm ơn.

Nhớ nhất là những đoàn nghệ thuật ruột. Họ nhờ, tôi toàn hẹn sang năm. Độ 4-5 lần khất 'sang năm', cuối cùng dường như họ phải ngậm ngùi, ông Phương bỏ trận rồi.

Từ khi tôi nghỉ, anh em bạn bè cũng mừng. Mà tôi cũng gọi là hoàn thành trách nhiệm. Trung tâm được 16 tuổi còn mình mất 18 năm (2 năm vận động) thành tâm thành ý cho sự nghiệp, hết lòng tận tụy và tự giác'.

Năng lực sáng tác dồi dào và ý chí vươn lên mãnh liệt

Không chỉ sáng tác nhiều, nhạc sĩ Phó Đức Phương còn được biết đến là một trong số ít nhạc sĩ có sức bền bỉ nhất khi tới tận những năm cuối đời vẫn miệt mài sáng tác và cho ra nhiều tác phẩm hay, điển hình như bài Tửu ca.

Đến khi phải nhập viện vì bệnh ung thư tuyến tụy quá nặng, nhạc sĩ Phó Đức Phương vẫn tràn đầy năng lượng tích cực.

Diva Mỹ Linh kể lại: 'Khi chúng tôi vào thăm chú trong bệnh viện, chú vẫn cười ngoắc miệng. Chú bảo, 'chú quyết rồi, phải sống, các bác sĩ cũng bảo sẽ sống.

Năng lượng của chú Phương rất đặc biệt, chú nói không đau hoặc có thể ngưỡng chịu đựng của chú cao hơn người khác'.

Theo Long Phạm/Pháp luật & bạn đọc Link Gốc:           Copy Link
http://phapluatbandoc.giadinh.net.vn/cuoc-doi-co-nhac-si-pho-duc-phuong-va-chuyen-nhan-xet-thang-than-ve-thanh-lam-my-linh-162201909155518650.htm

Thích

Tags: Nhạc sĩ Phó Đức Phương | Phó Đức Phương | Tùng Dương | Thanh Lam

MỚI NHẤT

goto top