KINH DOANH

Tạo lực đẩy cho ngành công nghiệp ô tô Việt Nam

QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN   26/11/2018 • 23:21

Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam tuy còn non trẻ nhưng đã có những đóng góp quan trọng cho nền kinh tế. Tuy nhiên, để ngành công nghiệp ô tô Việt Nam thực sự phát triển thì cần sự ổn định chính sách, mở rộng quy mô thị trường, gỡ khó bài toán về vốn cho doanh nghiệp (DN) phụ trợ, tăng cường liên kết…

Làn gió đầu tư mới vào công nghiệp ô tô

Ước mơ về chiếc xe ô tô mang thương hiệu Việt được nhiều DN ấp ủ từ lâu và sau gần 30 năm, Tập đoàn Vingroup đã biến giấc mơ này thành sự thật, với việc lần đầu tiên giới thiệu hai chiếc ô tô mang thương hiệu Việt Nam xuất hiện ở một triển lãm motor danh giá thế giới vừa tổ chức tại Paris, Pháp. Giới chuyên gia đánh giá, cùng với sự lớn mạnh của hai “ông lớn” trong ngành sản xuất ô tô là Công ty Cổ phần ô tô Trường Hải (Thaco) và Công ty Hyundai Thành Công thì đây là sẽ là nền tảng vững chắc, tạo đà cho ngành công nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô Việt Nam bứt phá sau nhiều năm phát triển chậm chạp.

Thực tế cũng cho thấy, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đã phát triển khá nhanh trong hai năm trở lại đây và thị trường có sự thay đổi đáng kể. Một số dự án lớn của ngành được triển khai mạnh mẽ trong thời gian qua, như: Dự án Tổ hợp sản xuất ô tô Vinfast (tổng vốn đầu tư 35.000 tỷ đồng, công suất 500.000 xe/năm), Nhà máy sản xuất ô tô Thaco Mazda (tổng vốn đầu tư 12.000 tỷ đồng, công suất 100.000 xe/năm); Nhà máy sản xuất ô tô Hyundai Thành Công (tổng vốn đầu tư 1.320 tỷ đồng, công suất 40.000 xe/năm). Đây là những tín hiệu cho thấy sự hứng khởi của các DN đầu tư phát triển lớn, dài hạn với công nghiệp ô tô.

Ảnh minh họa: TTXVN.

Theo Bộ Công Thương, năm 2015, lần đầu tiên sản lượng sản xuất, lắp ráp xe ô tô trong nước đạt hơn 200.000 xe/năm, tốc độ tăng so với năm 2014 đạt 51%. Năm 2016, sản lượng tiếp tục tăng mạnh, đạt hơn 283,3 nghìn xe/năm. Một số loại sản phẩm đã xuất khẩu sang thị trường Lào, Campuchia, Myanmar, Trung Mỹ… Đáng chú ý, bước sang năm 2018, thị trường ô tô Việt Nam có sự thay đổi đáng kể, nhất là những tác động từ các chính sách quan trọng, như: Chính sách thuế nhập khẩu của một số dòng xe từ ASEAN về 0%; thuế tiêu thụ đặc biệt của các dòng xe động cơ dưới 2.0L giảm thêm 5%, Nghị định số 116/2017/NĐ-CP về điều kiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng ô tô có hiệu lực... Theo đó, sản lượng ô tô lắp ráp trong nước phục hồi mạnh, đóng góp một phần vào mức tăng trưởng cao của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo. Tính chung 10 tháng năm 2018, sản lượng sản xuất ô tô ước đạt 208,1 nghìn chiếc, tăng 14,2% so với cùng kỳ. 

Nút thắt chính từ quy mô thị trường nhỏ

TIN TÀI TRỢ

Theo các chuyên gia, tỷ lệ nội địa hóa của công nghiệp ô tô còn thấp là do thị trường không đủ lớn để DN đầu tư. Bên cạnh đó, quan hệ giữa nhà lắp ráp và nhà cung cấp phụ tùng linh kiện thiếu chặt chẽ… Theo Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương, với dòng ô tô dưới 9 chỗ ngồi, Việt Nam từng đặt mục tiêu nội địa hóa 40% vào năm 2005 và tăng lên 60% vào năm 2010. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ đạt bình quân từ 7 đến 10%, một số dòng xe do Trường Hải (THACO) lắp ráp đạt tỷ lệ nội địa hóa 15-18%. Ngay cả dòng xe du lịch như Toyota Innova (dòng xe đạt tỷ lệ nội địa hóa cao nhất hiện nay) cũng mới đạt tỷ lệ nội địa hóa 37%. Hiện nay, tổng số các DN sản xuất liên quan đến ô tô là 358 DN, trong đó có 50 DN lắp ráp ô tô, 45 DN sản xuất khung gầm, thân xe và thùng xe, 214 DN sản xuất linh kiện phụ tùng ô tô. Con số này quá thấp so với số lượng 2.500 DN Thái Lan về sản xuất linh kiện phụ tùng ô tô. Không chỉ ít về số lượng, mà công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam mới sản xuất được chủ yếu là sản phẩm phụ tùng, linh kiện ở mức độ đơn giản, với hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng thấp.

Theo ông Lương Đức Toàn, Phó trưởng phòng Phòng Công nghiệp chế biến, chế tạo (Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương): Công nghiệp hỗ trợ là một trong những yếu tố quyết định giá cả xe ô tô do DN trong nước sản xuất và lắp ráp. Nhưng do công nghiệp hỗ trợ còn yếu kém nên chi phí sản xuất xe ở Việt Nam đang cao hơn xe nhập khẩu nguyên chiếc từ các nước ASEAN khoảng 10-20%. Nguyên nhân khiến công nghiệp hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô Việt Nam chậm phát triển, là do dung lượng thị trường nội địa hạn chế, lại bị phân tán bởi nhiều nhà lắp ráp và nhiều mẫu mã khiến các công ty cả sản xuất, lắp ráp và sản xuất linh kiện phụ tùng rất khó đầu tư, phát triển sản xuất hàng loạt… Cùng với đó, chưa tạo được sự hợp tác-liên kết và chuyên môn hóa giữa các DN trong sản xuất, lắp ráp ô tô và sản xuất phụ tùng linh kiện.

Có cùng cách nhìn nhận, ông Shinjiro Kajikawa, Phó giám đốc Toyota Việt Nam cho rằng, quy mô thị trường sẽ đóng vai trò quyết định việc phát triển công nghiệp phụ trợ và công nghiệp ô tô. Tuy vậy, quy mô thị trường ô tô Việt Nam còn nhỏ, chỉ khoảng dưới 300.000 xe/năm, lại phân bổ vào rất nhiều dòng xe khác nhau; so với các nước trong khu vực, quy mô thị trường ô tô của Việt Nam mới bằng 1/10 Thái Lan, khoảng 1/4 Indonesia. Trong khi về lý thuyết, mỗi mẫu xe muốn gia tăng tỷ lệ nội địa hóa phải đạt sản lượng tối thiểu 50.000 xe/năm. Đây là nguyên nhân dẫn đến chi phí sản xuất ở Việt Nam cao. “Ngoài ra, Việt Nam chưa thật ổn định về chính sách đối với công nghiệp ô tô nên các nhà đầu tư nước ngoài còn do dự khi vào Việt Nam”, ông Shinjiro Kajikawa chia sẻ.

Cần bảo đảm tính ổn định của chính sách

Ông Shinjiro Kajikawa kiến nghị, để mở rộng tỷ lệ nội địa hóa, các DN nước ngoài mong muốn Chính phủ Việt Nam cân nhắc những chính sách có hiệu quả để giảm chi phí đầu tư. Trong đó, muốn phát triển được ngành công nghiệp ô tô cần phải có hệ thống chính sách đồng bộ, đặc biệt là chính sách thuế. 

Ở khía cạnh khác, theo ông Lương Đức Toàn cần phải nâng cao năng lực DN công nghiệp hỗ trợ ngành ô tô đáp ứng yêu cầu của chuỗi sản xuất toàn cầu. Theo đó, cần thúc đẩy liên kết giữa các DN công nghiệp hỗ trợ và các DN sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh; hỗ trợ các DN nâng cao trình độ kỹ thuật và quản lý sản xuất, chuyển giao công nghệ, phát triển khoa học và công nghệ và phát triển nguồn nhân lực công nghiệp hỗ trợ. Đặc biệt, ông Lương Đức Toàn kiến nghị, cần hình thành gói tín dụng ưu đãi với cơ chế tương tự như gói tín dụng phát triển nông nghiệp công nghệ cao để phát triển các ngành công nghiệp ưu tiên; đồng thời, hình thành các trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp, phát triển các ngành công nghiệp hạ nguồn và thu hút đầu tư sản xuất sản phẩm; trong đó, thu hút đầu tư FDI từ các tập đoàn sản xuất linh kiện hàng đầu thế giới.

Theo VŨ DUNG/Quân đội Nhân dân

Thích

Tags: sản xuất | phát triển | công nghiệp | lắp ráp | công nghiệp ô tô | thị trường | dòng xe | tỷ lệ nội địa hóa | sản lượng

MỚI NHẤT

goto top