QUÂN SỰ

Tín hiệu 'hồi sinh' sông Tô Lịch

QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN   31/05/2019 • 22:23

Hàng chục năm nay, sông Tô Lịch hứng đựng hàng trăm nghìn mét khối nước thải mỗi ngày. Từ một dòng sông thơ mộng, Tô Lịch trở thành 'dòng sông chết' với nước đen ngòm, mùi xú uế hôi tanh... TP Hà Nội vừa thí điểm sử dụng công nghệ Nano-Bioreactor xử lý nước thải của Nhật Bản.

Bước đầu, khu vực thí điểm trên sông Tô Lịch tại nút giao đoạn đường Hoàng Quốc Việt và đường Bưởi đem lại kết quả khả quan. Người Hà Nội đang hồi hộp chờ đợi, liệu công nghệ mới này có giúp “hồi sinh” sông Tô Lịch?

Những tín hiệu bước đầu

Những ngày đầu thí điểm sử dụng công nghệ Nano-Bioreactor đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của người dân Hà Nội. Hồi hộp gần hai tuần trôi qua, kết quả ban đầu từ việc áp dụng công nghệ này đã rất khả quan. Ông Nguyễn Duy Thành, người dân ở đường Nguyễn Đình Hoan, phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy phấn khởi cho biết: “Sống ở đây hơn 10 năm, đến nay ngồi bên bờ sông tôi mới có cảm giác không bị mùi hôi thối xộc vào mũi”. Cũng có niềm vui chung như vậy, bà Lại Thu Hiền, sống ở cạnh bờ sông này góp thêm câu chuyện: “Trước đây, nhà tôi không bao giờ dám mở cửa sổ vì mùi xú uế xộc vào. Vậy mà mới hơn một tuần xử lý nước, dù trời nóng nhưng nhà tôi mở cửa cả ngày lẫn đêm đón gió, cảm giác rất dễ chịu”.

Anh Trần Văn Hưng ở tổ 22, phường Nghĩa Đô (Cầu Giấy, Hà Nội) câu cá tại vị trí sông đã được xử lý nước bằng công nghệ Nano-Bioreactor. Ảnh: PHẠM TUẤN

Niềm vui của người dân đoạn sông thí điểm xử lý nước nhen lên hy vọng cho những người dân quanh đó. Dẫn chúng tôi đến tổ 16, ngõ 2, đường Hoàng Quốc Việt, ông Lê Ngọc Nghĩa, 81 tuổi chia sẻ: “So đoạn sông đang xử lý nước với ở đây thì chất lượng dòng nước đã được cải thiện nhiều. Chỗ tôi, cả dãy phố không dám mở cửa vì nặng mùi. Người già và trẻ em hầu hết bị mắc các bệnh về đường hô hấp. Tôi phải mang sẵn trong người lọ thuốc xịt mũi”. Trước khi chia tay chúng tôi, ông Nghĩa tâm sự rất nhiều, ông kể bà con ở khu này đã nhiều lần kiến nghị lên phường Nghĩa Đô nhưng phường trả lời là thuộc phạm vi xử lý của thành phố. Với những kết quả công nghệ xử lý nước Nano-Bioreactor bước đầu đem lại, ông Nghĩa và nhiều người dân cũng mong thành phố sớm áp dụng rộng rãi để bà con được hưởng bầu không khí trong lành.

Hy vọng vào công nghệ hiện đại

Rõ ràng kết quả thu được từ việc áp dụng công nghệ xử lý nước Nano-Bioreactor đang mang lại cho người dân rất nhiều hy vọng. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn còn nhiều hoài nghi. PGS, TS Trần Hồng Côn (nguyên giảng viên Khoa Hóa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng: “Đặt thiết bị này dưới lòng sông để giải quyết mùi hôi thối thì tôi cho rằng hoàn toàn khả thi, tuy nhiên, thiết bị cứ liên tục hoạt động ngày đêm như vậy thì rất tốn kém, không căn cơ. Áp dụng công nghệ này, sông Tô Lịch giống như người bệnh cứ phải bơm oxy liên tục, ngừng bơm là chết, lại ô nhiễm”. Còn PGS, TS Phạm Hoàng Hải, Viện trưởng Viện Môi trường và Phát triển bền vững cho rằng: “Quan điểm của giới khoa học chúng tôi trước hết là mừng, nếu công nghệ này thành công thì quá tốt. Tuy nhiên, trao đổi với nhiều giáo sư, nhà khoa học nghiên cứu về lĩnh vực này, chúng tôi đều thống nhất là phải tách nước thải thì mới giải quyết được cốt lõi vấn đề”. Nhiều người cũng tỏ ra quan ngại vì sông Tô Lịch thường xuyên phải tiếp nhận nước thải ô nhiễm, liệu công nghệ này có giải quyết tận gốc vấn đề này không?

TIN TÀI TRỢ

Đem những thắc mắc đó, chúng tôi trao đổi với ông Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Cải thiện môi trường Nhật Việt (JVE), người đã đưa công nghệ Nano-Bioreactor về Việt Nam. Ông Tuấn cho biết: “Với tư cách là nhà đại diện tại Việt Nam, chúng tôi đã trao đổi với chuyên gia Nhật Bản những ý kiến thắc mắc của các nhà khoa học và người dân. TS Tadashi Yamamura, chuyên gia Liên hợp quốc về môi trường, Chủ tịch Tổ chức Các-bon thấp Nhật Bản, Chủ tịch Tổ chức Xúc tiến thương mại môi trường Nhật Bản cho rằng, qua nghiên cứu thực tế sông Tô Lịch, hiện nay, dọc sông có gần 300 cống lớn nhỏ, hằng ngày có khoảng 150.000m3 nước thải sinh hoạt qua các cống đổ trực tiếp xuống dòng sông. Công nghệ Nano-Bioreactor có thể xử lý được hơn 1,3 triệu m3/ngày đêm, tức là gấp 9 lần lượng nước chảy vào, tốc độ xử lý nhanh bằng 6 lần tốc độ âm thanh, nên lượng nước chảy vào sẽ được xử lý ngay trong ngày và sẽ không còn ô nhiễm”.

Công nghệ Nano-Bioreactor gồm hai loại thiết bị, đó là: Các máy sục khí nano và các tấm vật liệu thiên nhiên bioreactor. Khi được đặt dưới lòng sông, các tấm bioreactor sẽ kích hoạt được hầu hết các vi sinh vật ở cả hai dạng hiếu khí và kỵ khí. Các vi sinh vật này tiết ra rất nhiều enzyme làm điện ly phân tử nước H-O-H, giải phóng oxy từ nước, cung cấp nguồn oxy vô tận cho thủy sinh, giúp nồng độ oxy hòa tan trong nước (DO) tăng mạnh, là điều kiện thuận lợi cho các loài như cá, thủy sinh trong nước phát triển tốt.

Máy sục khí nano tạo ra các bọt khí kích thước micro (đường kính nhỏ hơn 50µm) và nano (đường kính nhỏ hơn 50nm) rất nhỏ nên nó chìm xuống phần tầng giữa và tầng đáy của sông, hồ, có tác dụng phân giải các chất bẩn, bùn ở tầng giữa và tầng đáy.

Với ý kiến cho rằng, áp dụng làm sạch bằng công nghệ Nano-Bioreactor thì sông Tô Lịch giống như người bệnh phải bơm oxy liên tục, nếu ngừng bơm là chết và tái ô nhiễm, TS Tadashi Yamamura giải thích, ý kiến như vậy là chưa hiểu đúng về công nghệ Nano-Bioreactor. Công nghệ này giống như một “nhà máy xử lý nước thải” đặt dưới lòng sông, hồ. Mà đã là nhà máy xử lý nước thải thì phải dùng điện, phải cung cấp điện cho máy sục khí công nghệ nano. Sau này, khi dòng sông được làm sạch và ổn định rồi thì máy này chỉ chạy 15 phút lại nghỉ 45 phút, tức là chỉ chạy 6 tiếng/ngày.

Trước những hoài nghi công nghệ Nano-Bioreactor là làm sạch nhân tạo, sông Tô Lịch vẫn là “con sông chết”, không có khả năng tự làm sạch và việc tiêu hủy bùn là hành động giết chết hệ sinh thái của dòng sông, TS Tadashi Yamamura giải thích thêm: Công nghệ làm sạch môi trường nước hiện nay chỉ kích hoạt được khoảng 20% các vi sinh vật hiếu khí, còn 60% vi sinh vật kỵ khí và 20% vi sinh vật lưỡng tính chưa biết ở dạng nào thì không kích hoạt được. Trên thế giới, công nghệ kích hoạt được vi sinh vật kỵ khí là cực kỳ khó thì các tấm vật liệu bioreactor có khả năng kích hoạt được 60% vi sinh vật kỵ khí. Do đó, công nghệ này bảo tồn được vi sinh vật, phát triển được vi sinh vật có lợi, phân hủy các vi sinh vật có hại, không có một hành động nào giết chết hệ sinh thái của dòng sông.

Công nghệ Bioreactor là các bột đá núi lửa dạng tổ ong, xốp là chất xúc tác đưa vào cung cấp giá thể cho vi sinh vật sống. Bản thân tấm vật liệu này không chứa vi sinh vật và cũng không phải là vi sinh vật, hoàn toàn khác với công nghệ nuôi và cấy vi sinh vật. Nuôi và cấy vi sinh vật phải chọn chủng vi sinh vật xem có hợp với môi trường hay không, sau đó phải nuôi vi sinh vật sống được thì mới có khả năng xử lý ô nhiễm. Còn công nghệ Nano-Bioreactor là chất xúc tác nên không phải nuôi và cấy, đưa thiết bị này xuống lòng sông sẽ kích hoạt được các vi sinh vật có lợi phát triển, phân hủy các vi sinh vật có hại.

Trước khi áp dụng tại Hà Nội, công nghệ Nano-Bioreactor đã được áp dụng tại dự án ở Vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh thu kết quả tốt. Trước khi xử lý, đơn vị độc lập là Viện Công nghệ môi trường thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam có lấy mẫu phân tích đã ra chỉ số vi sinh vật có lợi bacillus không có, còn sinh vật có hại là coliform, e.coli chỉ số rất nhiều. Sau khi xử lý một tháng, vẫn là đơn vị này lấy mẫu phân tích thì vi sinh vật có lợi bacillus tăng đến mức 60.000 lần, sau 1,5 tháng tăng 80.000 lần, còn sinh vật có hại coliform, e.coli… giảm tới 40.000 lần.

Còn quá sớm để có thể trả lời chính xác dòng sông Tô Lịch có được “hồi sinh” hay không. Tuy nhiên, với những cố gắng liên tục của chính quyền TP Hà Nội, những kết quả ban đầu và phân tích khoa học về công nghệ Nano-Bioreactor, chúng ta hy vọng rằng dòng sông Tô Lịch sẽ được “giải cứu” thành công.

Ông Đào Trường Quảng, Phó chủ tịch UBND phường Nghĩa Đô: Địa phương ủng hộ biện pháp xử lý nước bằng công nghệ Nano-Bioreactor của Nhật Bản. Nếu công nghệ này thực sự đạt hiệu quả tốt trên diện rộng sẽ cải thiện được môi trường sống cho người dân dọc hai bờ sông Tô Lịch nói riêng và người dân TP Hà Nội nói chung.

Theo HÀ BÁCH/Quân đội Nhân dân

Thích

Tags: Tô Lịch | vi sinh vật | công nghệ Nano | công nghệ | sông Tô Lịch | người dân | dòng sông | áp dụng | kết quả | chúng tôi

MỚI NHẤT

goto top