QUÂN SỰ

Vị thế lung lay của Mỹ ở châu Á?

ĐẤT VIỆT   26/08/2019 • 20:14

Mỹ vẫn có lợi thế về công nghệ trong các lĩnh vực quan trọng như thu thập thông tin tình báo, phòng thủ tên lửa đạn đạo, máy bay chiến đấu.

Thách thức từ Trung Quốc

Trung tâm Nghiên cứu Mỹ thuộc trường Đại học Sydney ở Australia vừa ra báo cáo đánh giá chiến lược quốc phòng của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương 'đang ở bờ vực của một cuộc khủng hoảng chưa từng có'. Theo đó, Washington có thể sẽ phải chật vật để bảo vệ các đồng minh chống lại Trung Quốc.

Báo cáo có đoạn: 'Quân đội Mỹ không còn duy trì được sự thống trị ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và khả năng duy trì sự cân bằng quyền lực mang lại thuận lợi cho Washington ngày càng trở nên không chắc chắn'.

Theo báo cáo, kho vũ khí tên lửa của Bắc Kinh có thể đe dọa các căn cứ quan trọng của Mỹ và các đồng minh. Những căn cứ này có thể bị vô hiệu hóa bởi các cuộc tấn công chính xác chỉ trong những giờ đầu tiên của một cuộc xung đột.

Phương Tây quan ngại về kho tên lửa của Trung Quốc

Theo giới phân tích phương Tây, Trung Quốc trên thực thế chưa phải là một siêu cường toàn cầu như Mỹ nên vấn đề đặt ra là liệu tham vọng quân sự của Bắc Kinh đã đạt đến mức đe dọa và thách thức Washington hay chưa. Vấn đề được cho là có thể thay đổi khi Trung Quốc đang dần phát triển một mạng lưới cảng và căn cứ ở nước ngoài.

Theo giới phân tích, ảnh hưởng toàn cầu của Bắc Kinh vẫn phụ thuộc nhiều vào sức mạnh của nền kinh tế. Về quyền lực mềm, Trung Quốc yếu hơn so với Mỹ. Theo nhiều chỉ số, sức mạnh quân sự của Washington vẫn 'nặng ký' hơn nhiều so với của Bắc Kinh. Kho vũ khí hạt nhân của Washington (và của Moscow) vẫn lớn hơn đáng kể so với của Bắc Kinh.

Bên cạnh đó, Mỹ vẫn giữ được lợi thế về công nghệ trong các lĩnh vực quan trọng như thu thập thông tin tình báo, phòng thủ tên lửa đạn đạo, các máy bay chiến đấu thế hệ mới nhất.

Sức mạnh quân sự Mỹ ở châu Á đang bị hoài nghi

Mỹ cũng có thể dựa vào một mạng lưới liên minh ở châu Á và thông qua NATO ở châu Âu. Trong khi đó, Trung Quốc không hề có một hệ thống liên minh nào tương tự. Tuy nhiên, Bắc Kinh đang nhanh chóng theo kịp công nghệ kỹ thuật của Washington.

Yếu tố quan trọng là Trung Quốc có lợi thế ở châu Á với khoảng cách gần. Theo giới phân tích, điều này có nghĩa là ở châu Á, Trung Quốc đã là một siêu cường để cạnh tranh với Mỹ.

Trung Quốc đã nghiên cứu các khả năng và hoạt động tác chiến của Mỹ và đã đề ra một chiến lược hiệu quả để đối phó với các nguồn sức mạnh quân sự truyền thống của Mỹ, nhất là các nhóm tác chiến tàu sân bay của Hải quân Mỹ. Với biện pháp chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD), Trung Quốc tập trung vào một loạt hệ thống cảm biến và vũ khí với hy vọng sẽ buộc các lực lượng Mỹ phải hoạt động càng xa bờ càng tốt.

Chiến lược này vốn được đánh giá mang tính phòng thủ, song giới phân tích nhận thấy khả năng của Trung Quốc trong việc nắm bắt sự chủ động, tự tin có thể ngăn chặn và đối phó với bất kỳ phản ứng nào của Mỹ.

Tàu sân bay tự đóng đầu tiên của Trung Quốc Type 001A

Nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Mỹ thuộc trường Đại học Sydney viết: 'Các hệ thống chống can thiệp của Trung Quốc sẽ làm suy yếu khả năng của Mỹ trong việc đưa lực lượng vào khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, làm tăng nguy cơ Trung Quốc có thể sử dụng một lượng vũ lực hạn chế để giành chiến thắng trước khi Mỹ có thể đáp trả, thách thức sự đảm bảo an ninh của Mỹ'.

TIN TÀI TRỢ

Báo cáo cũng đặt nghi vấn: 'Nước Mỹ có một lực lượng khổng lồ nhưng chưa đủ sẵn sàng, chưa được trang bị hoặc bảo đảm cho sự cạnh tranh quyền lực lớn'.

Mỹ có 'buông tay'?

Đánh giá bi quan về vị thế của Mỹ ở châu Á không chỉ liên quan tới lĩnh vực quân sự mà còn liên quan tới chiến lược tổng thể của Washington đối với khu vực. Có không ít ý kiến nhấn mạnh chính sách 'Nước Mỹ trước tiên' của Tổng thống Donald Trump đã khiến vai trò lãnh đạo của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương bị xói mòn.

Tờ New York Times mới đây có bài viết phân tích về 'quyền lực' đang bị xói mòn của Mỹ ở châu Á, nhất là 'thái độ điềm tĩnh' mà chính quyền của Tổng thống Donald Trump lựa chọn trước những diễn biến ở Hong Kong hay Ấn Độ. Ngay cả khi 2 đồng minh thân thiết của Mỹ là Nhật Bản và Hàn Quốc đối đầu, ông Trump và các cố vấn cũng chọn đứng bên lề.

Máy bay chiến đấu F-15 của Nhật Bản bay phía trên nhóm tàu sân bay của Mỹ trong cuộc tập trần gần bán đảo Triều Tiên

Tờ New York Times dẫn lời giới phân tích nhận định việc Washington bất lực hay không sẵn sàng giúp tháo ngòi nổ các điểm nóng là một trong các dấu hiệu rõ ràng nhất về sự xói mòn của sức mạnh và tầm ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ dưới thời ông Trump, người luôn nhất quán với phương châm 'Nước Mỹ trước tiên', nghĩa là không can dự vào các vấn đề quốc tế.

Ông William J. Burns, Thứ trưởng Ngoại giao dưới thời chính quyền Obama và là Chủ tịch của Tổ chức Hòa bình Quốc tế Carnegie Endowment, được tờ New York Times dẫn lời nói: 'Nếu không có uy lực trung tâm vững vàng của ngoại giao Mỹ, tình trạng hỗn loạn ở châu Á sẽ xảy ra theo mọi chiều hướng nguy hiểm. Kết quả là không chỉ làm tăng nguy cơ hỗn loạn khu vực mà còn sự xói mòn ảnh hưởng lâu dài của Mỹ'.

Theo tờ báo Mỹ, sự trỗi dậy của Trung Quốc như một cường quốc kinh tế và Nga như một lực lượng chống phương Tây có nghĩa là các yếu tố khác ngoài chính quyền Trump đang góp phần làm suy yếu sức mạnh của Mỹ. Các chính sách của ông Trump, vốn tập trung vào cắt giảm chi phí của Mỹ ở nước ngoài hơn là xây dựng quan hệ đối tác, đã càng làm cho sự xói mòn đó trở nên nghiêm trọng và khiến các nước càng trở nên mạnh bạo hơn đến nỗi họ không nghe những lời kêu gọi của Washington.

Vấn đề của Mỹ ở châu Á không nằm ỏ thực lực mà liên quan tới quyết tâm và chiến lược?

Ông Michael J. Green, từng làm cố vấn của Tổng thống George W. Bush về châu Á, nhận định: 'Sự bất lực trong việc quản lý các vấn đề cho thấy một điểm yếu thực sự trong cam kết của Tổng thống Trump đối với chiến lược hay bất kỳ sự can dự ngoại giao đi trước nào ở châu Á'.

Theo giới phân tích, chính quyền của Tổng thống Trump đã áp dụng cách tiếp cận 'buông tay' ở châu Á. Theo tờ New York Times, những người chỉ trích cho rằng ông Trump làm suy yếu vị thế của Mỹ thông qua các hành động 'tự phá hoại' liên tục, bao gồm việc từ bỏ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một hiệp định thương mại gồm 12 quốc gia.

Còn bà Jean H. Lee, chuyên gia về Hàn Quốc thuộc Trung tâm nghiên cứu Wilson, được tờ New York Times dẫn lời nói: 'Với việc không hành động và nắm quyền lãnh đạo trong khu vực, ông Trump đang cho phép các nước có lịch sử quan hệ phức tạp rơi trở lại vào sự thù nghịch cũ. Các nước này càng cảm thấy Mỹ là một đối tác không đáng tin cậy, họ sẽ càng nhận thấy phải tự vệ. Tôi đã bắt đầu nghe thấy những lời kêu gọi ngày càng mạnh mẽ ở Hàn Quốc rằng họ phải có vũ khí hạt nhân cho riêng mình'.

Theo Đông Triều/Đất Việt

Link báo gốc: http://baodatviet.vn/the-gioi/quan-he-quoc-te/vi-the-lung-lay-cua-my-o-chau-a-3386404/

Thích

Tags: Trung Quốc | phân tích | sức mạnh | chiến lược | Bắc Kinh | khu vực | lực lượng | quyền lực | quan trọng | New York Times

MỚI NHẤT

goto top