KINH DOANH

Xoá nợ các nước vay Liên Xô, Putin tính siêu việt

ĐẤT VIỆT   08/07/2019 • 19:59

Niềm tin của giới đầu tư là hiệu quả khoản đầu tư của ông Putin với giá trị vô cùng lớn, nó được đo bằng hiệu ứng từ đầu tư nước ngoài...

Nhu cầu của giới đầu tư với trái phiếu chính phủ Nga vượt khối lượng phát hành nhiều lần

Sputnik ngày 21/6 đưa tin, theo thông tin từ Bộ Tài chính Nga cho biết nhu cầu của giới đầu tư - nhất là những nhà đầu tư nước ngoài - đối với trái phiếu châu Âu của chính phủ Nga - Russian Eurobonds - vượt quá xa so với kế hoạch phát hành.

'Nhu cầu của các nhà đầu tư với loại trái phiếu kỳ hạn 10 năm vượt quá khối lượng dự kiến phát hành hơn 2 lần. Nhu cầu về loại trái phiếu kỳ hạn 15 năm cao gấp 3 lần khối lượng dự kiến phát hành', báo cáo của Bộ Tài chính Nga.

Đầu tháng 6 vừa qua, Phó Thủ tướng thứ nhất kiêm Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov cho biết sẽ đánh giá thời điểm thuận lợi của năm 2019 để phát hành Russian EuroBonds, nhưng nay sẽ phát hành nhanh hơn và khối lượng phải thay đổi.

Đáng nói là lãi suất của Russian EuroBonds dự kiến được phát hành giảm mạnh. Nếu như đợt phát hành năm 2018, lại suất cho trái phiếu kỳ hạn 10 năm là 4,375% thì nay chỉ còn 3,95%, nghĩa là giảm gần 10%.

Russian EuroBonds vẫn đắt như tôm tươi

Trong khi lãi suất của Russian EuroBonds kỳ hạn 15 năm được phát hành năm 2018 là 5,1% thì nay chỉ còn 4,35%, nghĩa là giảm gần 15%. Vậy nhưng nhu cầu của giới đầu tư nước ngoài với trái phiếu chính phủ Nga vẫn quá lớn.

Không những trái phiếu, giới đầu tư nước ngoài cũng đầu tư mạnh vào thị trường cổ phiếu của Nga, giúp cho chỉ số chứng khoán của Nga - dù đang bị cấm vận - đạt mức cao nhất mọi thời đại vào ngày ngày 6/2/2019, khi cán ngưỡng 2.551,97 điểm.

Trước thực thế đó, Phó thủ tướng Siluanov cho rằng các lệnh trừng phạt của Mỹ-phương Tây đối với Nga không thể làm giảm niềm tin của giới đầu tư nước ngoài vào chính sách tài chính của Nga - chính sách tiếp cận tài chính thận trọng.

Giới phân tích cho rằng,với thị trường tài chính thứ cấp - thị trường chứng khoán - thì đúng là chính sách tài chính của chính phủ Nga là cơ sở quan trọng nhất đảm bảo cho niềm tin của giới đầu tư, nhất là đầu tư quốc tế.

Song với thị trường tài chính sơ cấp - nơi phát hành Russian EuroBonds - thì niềm tin của giới đầu tư không đơn giản là phụ thuộc vào chính sách tài chính của chính phủ Nga, mà là phải bản thân chính phủ Nga, hay nói khác đi là bản chất chế độ chính trị.

Bởi lẽ chính sách tài chính của chính phủ Nga hoàn toàn có thể thay đổi khi điều kiện kinh tế nước Nga thay đổi, và không có gì đảm bảo lợi ích của giới đầu tư quốc tế khi đó vẫn được đảm bảo, trong khi kỳ hạn của trái phiếu lên đến hàng chục năm.

Do vậy, bản chất của chế độ Nga mới đảm bảo niềm tin cho giới đầu tư ở thị trường sơ cấp. Hiện tượng bộc lộ bản chất, nên những cách giải quyết các vấn đề tài chính của chính phủ Nga là nền tảng quan trọng nhất đảm bảo niềm tin cho giới đầu tư

Trong trường hợp này, theo ông Siluanov, thì việc xử lý nợ thời từ Liên Xô là 'hiện tượng bộc lộ rõ nhất bản chất' của nhà nước Nga, đảm bảo niềm tin cho giới đầu tư. Và đây chính là lúc giá trị của việc Nga xoá nợ cho các nước phát huy tác dụng.

Xoá nợ cho các nước vay Liên Xô-tính toán siêu việc của Tổng thống Putin

Sau khi Liên Xô sụp đổ, Nga đã gánh toàn bộ số nợ nước ngoài của Liên Xô, ước tính lên đến khoảng 70 tỉ USD, mà đa phần được vay trong giai đoạn Tổng bí thư Mikhail Gorbachev thực hiện công cuộc Cải tổ đưa đến sự tan rã của Liên Xô.

Và ngày 23/8/2017, theo thông báo của Bộ Tài chính Nga, nước này đã trả hết số nợ nước ngoài mà Nga kế thừa từ Liên Xô, sau khi thanh toán 125,2 triệu USD cho Bosnia -Herzegovina, theo thỏa thuận giữa Liên Xô cũ và Nam Tư cũ.

Tổng thống Putin phải giải quyết hậu quả của cả Gorbachev và Yeltsin

Trong bối cảnh nước Nga đang bị bao vây bởi cấm vận của Mỹ-phương Tây và nền kinh tế Nga còn nhiều khó khăn, nhưng Moscow đã hoàn tất việc trả nợ vay từ thời Liên Xô, thực hiện nghiêm chỉnh trách nhiệm của thực thể kế thừa Liên Xô.

Điều đáng nói hơn là trong quá trình thực hiện việc trả nợ vay từ thời Liên Xô, chính quyền Nga dưới thời Tổng thống Putin còn thực hiện việc xóa nợ cho rất nhiều quốc gia những khoản vay của Liên Xô. Tổng nợ xoá hơn gấp đôi khoản nợ Nga đã trả.

Trong số các nước được Nga xoá nợ, Cuba đứng đầu với số tiền 31,7 tỷ USD, tiếp theo là Iraq 21,5 tỷ USD, Mông Cổ 11,1 tỷ USD, Afghanistan 11 tỷ USD, Triều Tiên 10 tỷ USD, Syria 9,8 tỷ USD. Việt Nam cũng được xóa 9,53 tỷ USD.

Với các nước thuộc Liên Xô cũ, chính quyền nước Nga cũng thực hiện việc xóa nợ cho 'những người anh em' này, ngoài việc nhận trả nợ của Liên Xô. Khu vực châu Phi cũng được Nga xóa nợ hơn 20 tỷ USD.

Nga hoàn tất trả nợ vay từ thời Liên Xô đã thể hiện uy tín của một thực thể chính trị đại diện đảm bảo sự thông suốt cho dòng chảy lịch sử dân tộc, còn việc xoá nợ đã thể hiện tính nhân văn của nhà nước Nga trong giải quyết các vấn đề quốc tế.

TIN TÀI TRỢ

Tuy nhiên, đó là ý nghĩa về mặt chính trị và ngoại giao quốc tế, song với giới đầu tư quốc tế thì niềm tin của họ là nằm ở phương cách xử lý nợ của chính quyền Tổng thống Putin - nhất là nợ các nước vay Liên Xô mà Nga được quyền thụ hưởng.

Theo nguyên tắc xử lý tài chính và kinh nghiệm xử lý nợ quốc tế, thì chính phủ Nga có 2 cách để có thể thu hồi nợ từ các nước vay của Liên Xô, dù có thể không thu được tất cả.

Thứ nhất, Nga có thể yêu cầu các chính phủ - là các con nợ - thực hiện tái cơ cấu nợ, mà trong trường hợp này 'yếu tố Nga' sẽ phải có trong chính sách kinh tế - tài chính của các chính phủ 'con nợ', để đảm bảo việc thu hồi nợ hiệu quả nhất.

Với cách xử lý này, việc thu hồi nợ sẽ kéo dài nhưng giá trị thu hồi có thể lớn hơn số nợ các nước vay của Liên Xô, bởi trong đó Nga có thể khai thác lợi ích từ giá trị địa chiến lược của các quốc gia là 'con nợ'.

Đây là cách xử lý nợ bị xem là 'giả nhân giả nghĩa' mà chính phủ nhiều nước đã và đang sử dụng trong chính sách ngoại giao kinh tế, buộc các chính phủ 'con nợ' phải có sự khác biệt trong cư xử với đầu tư quốc tế, ưu tiên cho đầu tư từ nước 'chủ nợ'.

Người dân Argentina phản đối các Quỹ kền kến

Thứ hai, Nga có thể bán nợ cho các Quỹ đầu tư kiểu 'kền kền', từ đó kết thúc việc đòi nợ. Trong trường hợp này khoản nợ các nước vay Liên Xô mà Nga được thừa hưởng sẽ 'thay tên đổi chủ'.

Với cách xử lý này, việc thu hồi nợ sẽ diễn ra trong thời gian ngắn và giá trị thu hồi có thể thấp hơn nhiều so với giá trị nợ phải thu. Cách lựa chọn là kiểu có còn hơn không và trong bối cảnh chủ nợ gặp khó khăn mà con nợ lại khó đòi.

Đây cách xử lý nợ 'tàn độc', bởi con nợ sẽ bị các Quỹ kền kền làm hành làm tỏi. Nợ phải trả nhiều hơn, vì phải tính lãi và các chi phí tài chính khác, song nguy hại hơn là những rắc rối khiến con nợ không thể tiếp cận các nguồn tài chính khác.

Cách xử lý nợ kiểu này khiến cho các con nợ rơi vào cảnh chết lâm sàng - vợ nợ kỹ thuật. Khi đó bầy kền kền tha hồ rỉa xác chết. Quỹ kền kền có thể làm khó con nợ cả về mặt tài chính lẫn mặt pháp lý, buộc con nợ phải dốc sức trả nợ thật nhanh.

Mỹ và các nước phương Tây - thậm chí cả các tổ chức tài chính quốc tế mà Mỹ có vai trò chi phối - thường vẫn chọn cách xử lý nợ kiểu 'kền kền rỉa xác chết' này, mà gần đây nhất là với trường hợp của Argentina năm 2000.

Xin nêu một ví dụ. Các quỹ đầu tư đầu cơ, đứng đầu là NML Capital và Aurelius Capital Management, bỏ ra 48 triệu USD mua trái phiếu với giá rẻ mạt so với giá trị mặt tại thị trường thứ cấp trong bối cảnh Argentina sắp vỡ nợ khoảng 100 tỷ USD.

Sau nhóm này từ chối tham gia tái cơ cấu nợ và kiện Argentina tại Tòa án New York đòi được thanh toán trái phiếu nợ theo mệnh giá, cùng cùng tiền lãi và tiền phạt, với số tiền lên tới 1,5 tỷ USD-tăng gấp hơn 31 lần. Quả là khủng khiếp, theo Reuters.

Với giới đầu tư quốc tế, cả hai cách thu hồi nợ kiểu giả nhân giả nghĩa hay kiều tàn độc đều gây hậu quả nghiêm trọng. Đó là môi trường đầu tư ở các nước bị xử lý nợ bất ổn, những khoản đầu tư của họ bị suy giảm giá trị, thậm chí có thể bị mất trằng.

Theo giới phân tích, chính vì điều này mà giới đầu tư quốc tế đã ấn tượng với chính quyền Tổng thống Putin khi chọn xoá nợ, mà qua đó đảm bảo lợi ích cho nhà đầu tư tại những nước là con nợ của Liên Xô nhưng không thể trả nợ cho Nga.

Với môi trường đầu tư ở nước ngoài mà chính quyền Tổng thống Putin đã có cách xử lý đảm bảo tốt nhất lợi ích cho giới đầu tư quốc tế, thì rõ ràng nhà nước Nga thời Putin là thực thể mà giới đầu tư hoàn toàn có thể tin tưởng.

Sức mua và lợi suất đồng ruble gia tăng là hiệu quả khoản đấu tư của ông Putin khi xoá nợ thời Liên Xô

Và đầu tư nước ngoài vào Nga - cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn - bùng nổ trong thời gian qua - dù Mỹ và phương Tây liên tục siết cấm vận - đã chứng minh cho niềm tin của giới đầu tư vào chính quyền Nga dưới thời Tổng thống Putin.

Khi ông Putin quyết định xoá nợ cho các nước, nhiều ý kiến chỉ trích rằng đó là lợi ích của người dân Nga mà ông chủ Điện Kremlin đã lãng phí. Song thực tế nhà lãnh đạo không hề lãng phí lợi ích của người dân Nga, mà đó là cách đầu tư của ông.

Niềm tin của giới đầu tư chính là hiệu quả khoản đầu tư của ông Putin mà giá trị vô cùng lớn, bởi nó được đo bằng hiệu ứng từ đầu tư nước ngoài vào Nga làm tăng giá trị từ chính sách của chính phủ Nga, trong đó có lợi suất và sức mua của đồng ruble.

Dù chính sách tài chính và các giải pháp ứng phó của chính phủ Nga giúp nâng cao sức mua và gia tăng lợi suất cho đồng ruble, song điều đó chỉ được thẩm định bằng niểm tin của giới đầu tư nước ngoài. Nếu không vấn đề chỉ là của riêng nước Nga.

Và đó chính là cơ sở để IMF xác định nền kinh tế Nga thời điểm tháng 6/2019 đã có quy mô PPP đạt tới 4.180 tỷ USD, xếp vị trị thứ 6 thế giới. Rõ ràng, quyết định xoá nợ cho các nước vay Liên Xô là tính toán siêu việt của ông Putin.

Theo Ngọc Việt/Đất Việt

Thích

Tags: Liên Xô | quốc tế | niềm tin | phát hành | tài chính | đảm bảo | chính phủ Nga | giá trị | trái phiếu | chính sách

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

MỚI NHẤT

goto top